|
درس سوم :
تلفظ حروف عربی (1)
(ع – ح- ص )
الفبای زبان عربی
پیش از ورود به بحث تصحیح قرائت نماز، لازم است نخست با الفبای
زبان عربی و مسائل مربوط به آن بیشتر آشنا شویم.
تفاوت الفبای عربی و فارسی
الفبای زبان فارسی و زبان عربی در چند چیز با هم اختلاف دارند، از
جمله در:
1. تعداد حروف .
2. تلفظ حروف .
تعداد حروف : الفبای زبان عربی 28 حرف و الفبای فارسی 32 حرف ا ست
. چهار حرف فارسی « پ – چ- ژ – گ » در الفبای عربی وجود ندارد.
تلفظ حروف : تفاوت دیگر الفبای فارسی و عربی در تلفظ حروف است.
تلفظ « هجده » حرف در زبان های فارسی و عربی ، تقریباً مثل هم است.
آنها عبارت اند از:
« أ،ب،ت،ج،خ،د،ر،ز،س،ش،ف،ق،ک،م،ن،ه،ی».
در « ده » حرف باقی مانده، تلفظ فارسی و عربی آن ها متفاوت است. آن
ده حرف به قرار زیر هستند:
« ث،ح،ذ، ص،ض،ط،ظ،ع،غ،و»
از میان این ده حرف ، «ث» در نمازهای یومیه و پنج گانه تقریباً
وجود نداد. ولی به خا طر تکمیل بحث و کاربرد آن در قرائت قرآن
کریم، تلفظ صحیح این حرف نیز مطرح خواهد شد. بنابراین برای صحیح
خواندن نماز، با تلفظ عربی « نه » حرف باید آشنا شویم.
در ادامه درس، چگونگی تلفظ حروف توضیح داده خواهد شد. در این
توضیح، ترتیب حروف الفبا مورد توجه نبوده، بلکه کاربرد بیشتر آن در
«اذکار واجب» نماز، مورد نظر بوده است.
1. حرف « عین»
در زبان فارسی حرف « ع» مانند «أ» تلفظ می شود. مثلاً می نویسیم «
علم»، و می خوانیم « الم»، یا می نویسیم « عدس» می خوانیم « ادس»،
در زبان عربی چنین تلفظی صحیح نیست.
تلفظ صحیح «ع» : در زبان عربی «ع» از وسط حلق تلفظ می شود. هنگام
تولید آن دیواره های وسط حلق به هم نزدیک شده و فضای وسط حلق تنگ
می شود و به خاطر ارتعاش تارهای صوتی هنگام تلفظ آن، صدای حرف به
صورت آشکار شنیده می شود:
علیهم، عبده، نعبدم
موارد «ع» در اذکار نماز: عالمین ، نعبد، نستعین
،انعمت،علیهم،عظیم،سمع،أعلی، عذاب، عبده، علی، علیک، علینا، علیکم.
تذکر: نماز گزاران عزیز مراقب باشند حرف «ع» را درشت تلفظ نکنند،
خصوصاً در کنار حرف « ت» در کلمه « نستعین» که موجب درشت تلفظ شدن
حرف «ت » می شود و نماز را دچار اشکال می کند.
با توجه به این تذکر، یک بار دیگر کلمات تمرین را بخوانید.
2. حرف «حا»
این حرف در فارسی مانند « ه» تلفظ می شود. مثلاً کلمه « احمد» را
همانند کلمه « اهمد»، یا « حلال» را به سان «هلال»می خوانیم. اما
در زبان عربی «ح» به گونه ای دیگر تلفظ می شود.
تلفظ صحیح «ح»: در زبان عربی «ح»از وسط حلق تلفظ می شود. هنگام
تلفظ آن دیواره های وسط حلق به هم نزدیک شده و حالت انقباض پیدا می
کند، در نتیجه فضای حلق تنگ شده و صدای حرف شنیده می شود.
به خاطر عدم ارتعاش تارهای صوتی، صدای «ح» خفیف بوده و با گرفتگی
همراه است، به عبارت دیگر، صدایی مانند صدای صاف کردن گلو ایجاد می
شود:
أحد، سبحان، وحده.
موارد «ح» در اذکار نماز:
الرحمن،الرحیم،الحمد،أحد،سبحان،حمده،بحمده،حسنه،وحده،محمداً،رحمه
الله،الصالحین.
چند تذکر
1. حرف «ح» نباید درشت تلفظ شود
2. هنگام تلفظ «ح»،فشار زیاد به حلق موجب تولید صدایی شبیه «خ» می
شود، که باید ازآن پرهیز کرد.
3. برخی از افراد، حرف « ه – ه –ه » را در نماز مانند « ح » تلفظ
می کنند که صحیح نیست و نماز را دچار اشکال می کند. بنابراین حرف «
ه » در اذکار نماز ( مثل قل هو الله – اشهد – اله ...) همانند تلفظ
فارسی این حرف است.
پس از این سه تذکر لطفاً یک بار دیگرمثال ها را تکرار کنید.
3_ حرف « صاد»
حرف های « س» و « ص» در فارسی مثل هم تلفظ می شوند.
به عنوان مثال تلفظ « ص» در کلمات « صفحه، فصل » همانند تلفظ « س»
در کلمات « سعید، عسل» است.
تلفظ صحیح « ص»: یادگیری تلفظ «ص» بسیار ساده ا ست. به شرط این که
تلفظ سابق آن را کنار بگذارید و طبق این شیوه عمل کنید :
«س + درشت تلفظ کردن = ص »
شما همان گونه که « س» را تلفظ می کنید، اگر سعی کنید آن را درشت
تلفظ کنید به حرف «ص» تبدیل می شود، زیرا حرف «ص» در واقع یک «س»
درشت است.
موارد «ص» در اذکار نماز: صراط،الصمد،صل، الصالحین.
چند تذکر
1. برخی تصور می کنند تلفظ حرف «ص» با کمی سوت زدن همراه است! در
حالی که چنین نیست. این تصور از درک نادرست صفت «صفیر» ناشی می
گردد. سه حرف « ص،س،ز»، دارای «صفیر» است. صفیر به معنی «طنین
داشتن و زنگ دار بودن» است. البته طنین صدا در « ص» بیش از دو حرف
«س،ز» است.
با این توضیح روشن می شود که در تلفظ «ص» نباید سوت بزنیم.
2. عزیزان نمازگزار مواظب باشند از حرف «ص» صدای «ش» شنیده نشود،
چنانکه در تلفظ عده ای از نمازگزاران شنیده می شود.
لطفاً با رعایت این نکات، مثال های این حرف را دوباره بخوانید.
|
